THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP SẢN XUẤT CHÈ OOLONG BỀN VỮNG TRÊN XỨ CHÈ BLAO

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP SẢN XUẤT CHÈ OOLONG BỀN VỮNG

TRÊN XỨ CHÈ BLAO

                                                                                       

Mở đầu

Theo dòng lịch sử cây chè du nhập vào Lâm đồng từ những năm 20 của thế kỷ trước. Nhu cầu trồng và khai thác chè theo lộ trình Cầu Đất – Đà Lạt đã lan rộng xuống Di Linh và Bảo Lộc. Với những tiềm năng và thế mạnh của vùng đất được thiên nhiên ưu đãi, trước giải phóng, Bảo Lộc luôn là một trong những điểm đến hấp dẫn, thu hút nhiều người Pháp tìm đến xây dựng các đồn điền chè như: Ðồn điền Felit B’Lao, B’Lao Sierré… Sau 1975, diện tích chè càng phát triển mạnh, hình thành các vùng chuyên canh. Hơn 15 năm trước giống chè cao cấp oolong được du nhập vào Lâm Đồng bởi  những doanh nhân Đài Loan. Vào thời điểm năm 2000, hàng chục doanh nghiệp xin giấy phép đầu tư trồng chè oolong tại đây và xuất trực tiếp về Đài Loan. Việc lập doanh nghiệp, thuê đất trồng chè và cả liên kết với nông dân diễn ra suôn sẻ trong thời gian khá dài.Lâm Đồng nói chung và Bảo Lộc nói riêng rất thích hợp để trồng chè oolong, do khí hậu ôn đới dao động từ 21-28 độ C cùng với địa hình chủ yếu là đất Bazan, nhờ đó mà chè Oolong trồng ở Bảo Lộc có chất lượng không thua kém gì các loại chè Oolong của Đài Loan, Trung Quốc. Chè oolong có màu vàng đậm, mùi hương tự nhiên tinh khiết, vị chát nhẹ và hậu ngọt được ví như vua của các loại chè trên thế giới.

Thực trạng vùng chè trong giai đoạn hiện nay

Tuy nhiên, sau nhiều năm canh tác, những vùng sản xuất chè  trên địa bàn tỉnh phần lớn đều đã già cỗi, năng suất rất thấp nên không hiệu quả. Sau nhiều năm giảm đều (khoảng 1.000 ha/năm), tới tháng 9/2017 trên toàn tỉnh còn hơn 20.950 ha. Đặc biệt, tới tháng 9/2018, diện tích chè giảm tuột dốc chỉ còn khoảng 12.700 ha, trong vòng 1 năm giảm hơn 8.000 ha. Là cây trồng công nghiệp chủ lực, có lịch sử phát triển lâu đời, đem lại nhiều lợi thế trong phát triển nông nghiệp trong 20 năm qua, nên thực trạng trên đang đặt ngành chè tỉnh nhà trước áp lực phải tái cơ cấu mạnh mẽ.

Tại huyện Bảo Lâm và TP Bảo Lộc, hai địa phương chiếm 70% diện tích trồng chè của cả tỉnh (khoảng gần 17.000 ha vào năm 2015) nhưng chỉ sau vài năm, diện tích đã giảm hẳn gần một nửa. Phòng Nông nghiệp huyện Bảo Lâm cho biết, nếu như trước đây toàn huyện có khoảng 14.000 ha thì năm 2016 theo thống kê còn 11.548 ha chè. Tới năm 2017, diện tích chè giảm mạnh nhất và tới hết tháng 9/2018 toàn huyện chỉ còn 7.889 ha, tập trung ở thị trấn Lộc Thắng, xã B Lá, Lộc Quảng,… Giảm nhanh nhất là tại TP Bảo Lộc. Nếu năm 2016 thống kê thành phố còn 7.000 ha chè thì tới tháng 9/2018 diện tích chè chỉ còn khoảng 3.043 ha.

Qua tìm hiểu, nguyên nhân diện tích chè giảm là do quá trình phát triển đô thị, nên một số nông trường dần bị thu hẹp. Mặt khác, sau khi cổ phần hóa, một số công ty được giao đất sản xuất nhưng không chú trọng đầu tư phát triển vùng nguyên liệu mà thực hiện chuyển, hóa giá vườn cây cho người dân quản lý, nên hầu hết vùng nguyên liệu của các nông trường hiện nay bị thu hẹp về diện tích và giảm sản lượng. Một số vùng nguyên liệu hình thành trước đây không được bảo tồn; việc chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, thay thế diện tích chè sang các loại giống cây trồng khác đem lại giá trị kinh tế. Bên cạnh đó, việc thu hái, bảo quản nguyên liệu không theo quy trình và đúng chu kỳ; tình trạng sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy trình kỹ thuật dẫn đến những khó khăn, gây tổn thất cho sản xuất, chế biến, tiêu thụ chè như hiện nay cũng đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc giảm diện tích trồng chè

Hiện nay, diện tích và sản lượng chè liên tục giảm, chất lượng, giá trị sản phẩm chè Lâm Đồng còn thấp, tính cạnh tranh chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của địa phương. Chính vì vậy, Lâm Đồng tập trung xây dựng 2 vùng chè công nghệ cao tại thành phố Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Đồng thời tiếp tục phát triển một số giống chè  oolong có khả năng sinh trưởng phù hợp với chất đất ở địa phương, như Olong, Kim Tuyên, Ngọc Thúy, Tứ Quý, Thiết Quan Âm ... làm cơ sở phát triển ngành chế biến sản xuất các loại trà Olong cao cấp.

Các nhà sản xuất chè Việt Nam vẫn được khách hàng quốc tế biết đến về khả năng cung cấp khối lượng lớn, giá rẻ và chất lượng xuất khẩu trung bình. Để thay đổi được hình ảnh này là một thách thức rất lớn đối với mỗi công ty sản xuất và xuất khẩu, và đối với cả ngành chè Việt. Còn với thương hiệu sản phẩm chè đóng gói, để có thể xuất khẩu được chè thành phẩm, đóng trong bao bì nhỏ, có thương hiệu của doanh nghiệp Việt, và phân phối được tới tay người tiêu dùng quốc tế thì đó là cả một chặng đường dài, cần rất nhiều nỗ lực và chi phí của doanh nghiệp xuất khẩu và của toàn bộ chuỗi cung ứng chè.

Nhờ thế mạnh về vùng nguyên liệu sẵn có nên vùng trà B’Lao nói riêng đã có nhiều điều kiện phát triển mạnh mẽ. Không chỉ phủ khắp thị trường nhiều tỉnh, thành trong nước mà hiện nay sản phẩm trà Bảo Lộc đã vươn ra thị trường thế giới với sản lượng xuất khẩu hàng năm khoảng 5.364 tấn, đạt giá trị 15,15 triệu USD.

Hiện nay, trên địa bàn TP Bảo Lộc có khoảng 101 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến chè. Ngoài việc nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến còn chú trọng đến việc đầu tư công nghệ, thiết bị, dây chuyền sản xuất khá hiện đại, đồng bộ nhằm đảm bảo tiêu chuẩn, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Điển hình như Công ty TNHH Tam Dương, DNTN Phước Lạc, DNTN Trường Thái và Công ty TNHH chè Sung Viên, TNHH Hằng Sơn Điền, TNHH Tằng Vĩnh An …

Theo thống kê, giá trị sản xuất, chế biến chè hàng năm của TP Bảo Lộc đạt khoảng 345 tỷ đồng, với sản lượng chè chế biến các loại đạt khoảng 20.500 tấn. Trong đó, sản lượng chè Oolong đạt 328 tấn. Sản lượng xuất khẩu đạt 5.364 tấn với giá trị 15,15 triệu USD. Ngoài cung cấp cho thị trường trong nước chè  Oolong chủ yếu dùng cho xuất khẩu qua các nước Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia và Bắc Mỹ.

Cuối tháng 9/2018, Cục Bảo vệ Thực vật, Bộ NN&PTNT tiếp tục thông báo tới các đơn vị chức năng, doanh nghiệp liên quan về việc thị trường Đài Loan thông báo trả về 9 lô chè thuộc các doanh nghiệp tại Lâm Đồng, Thái Nguyên, Yên Bái. Nhiều chuyên gia trong ngành chè cho rằng, mấu chốt vấn đề thị trường chè là Đài Loan là từ năm 2014 Trung Quốc đã tăng cường hoạt động giao bang thương mại với nhiều chính sách thông thoáng như cho thuê đất 100 năm, giảm thuế... nên chè từ Trung Quốc đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Đài Loan. Cộng với hàng rào kỹ thuật quá khắt khe đã khiến thị trường xuất khẩu chủ lực trên vài năm nay gặp nhiều khó khăn.

iải pháp sản xuất chè oolong bền vững trên xứ chè Blao

 

 

Phát triển bền vững là yêu cầu khách quan và cấp thiết với từng doanh nghiệp chế biến chè oolong , đòi hỏi phải có sự tiến hành các giải pháp đồng bộ. Trong đó quan trọng nhất là việc đảm bảo chất lượng cho chè oolong thành phẩm.  Để chè oolong  phát triển bền vững, cần một số giải pháp chủ yếu như sau:

+ Khi thu mua nguyên liệu chè búp tươi oolong thì các cơ sở, các công ty chế biến chè phải tạo được vùng nguyên liệu ổn định, lâu dài để các hộ trồng chè các hộ trồng chè oolong trong chuỗi liên kết mạnh dạn đầu tư chăm sóc theo đúng quy trình chăm sóc chè oolong chất lượng cao;

+ Nghiên cứu, ứng dụng chế độ canh tác phù hợp với trình độ và điều kiện của các hộ trồng chè nhằm tăng năng suất chè và mang lại hiệu quả tối ưu cho người trồng chè. Trong đó chú trọng cung cấp đầu  đủ lượng phân hữu cơ, tăng cường sử dụng các loại phân bón vi sinh, sử dụng các loại phân vô cơ hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi để cây chè oolong cho chất lượng búp tốt nhất;

+ Các nhà máy thu mua nguyên liệu chè búp tươi oolong cần có những đội ngũ kỹ thuật chuyên biệt để tư vấn và giám sát nông trường chè cũng như các hộ trồng chè trong chuỗi liên kết hướng dẫn thời điểm bón phân, thu hoạch chè, đặt biệt là việc chọn lựa các loại thuốc BVTV trong danh mục, sử dụng đúng chủng loại, nồng độ cho phép và thời gian cách li hợp lý theo yêu cầu của quốc gia nhập khẩu chè, tránh để lại dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép;

+ Hoàn thiện nhà xưởng và công nghệ theo yêu cầu tối thiểu của quy chuẩn kỹ thuật. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng như ISO, HACCP đảm bảo đủ tiêu chuẩn xuất khẩu chè oolong;

+ Đặc biệt, xây dựng được nhiều nội dung hợp tác trong lĩnh vực tiêu thụ và chế biến trà xuất khẩu ra nước ngoài. Tạo cơ chế mở, thủ tục thông thoáng nhằm thu hút đầu tư nước ngoài cùng với sự phát triển công nghệ, kỹ năng quản lý, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch và canh tranh trong sản xuất, kinh doanh trà. Từng bước thiết lập được các kênh phân phối ổn định, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

                                                                                                           A.K

  

Chia sẻ:

Bình luận
Đang tải...

zalo
0974897123